Σαν άνεμος μου τίναξε ο έρωτας τη σκέψη
Σαν άνεμος που σε βουνό βελανιδιές λυγάει.
(Σαπφώ, μετάφραση Οδυσσέα Ελύτη)
Με αφορμή την ημέρα των ερωτευμένων έχω συγκεντρώσει ορισμένα έργα μου που έχουν ως θέμα τον έρωτα. Τον αμοιβαίο…τον ανεκπλήρωτο… τον σκανδαλώδη… τον κλέφτη…τον διονυσιακό…
Στον χώρο της τέχνης, λίγα θέματα αιχμαλωτίζουν το ανθρώπινο πνεύμα όπως ο έρωτας. Είναι ένα θέμα που έχει εμπνεύσει και εμπνέει ακόμα ποιητές, μουσικούς και ζωγράφους ξεπερνώντας τα πολιτισμικά όρια και αντηχώντας στις βαθύτερες εσοχές της ανθρώπινης ψυχής.
Ο έρωτας στην ελληνική μυθολογία αναδύεται ως μία ισχυρή αρχέγονη δύναμη που προϋπήρχε των Θεών και των ανθρώπων διαμορφώνοντας τα πεπρωμένα τους μέσα από ιστορίες πάθους, προδοσίας και υπέρβασης.
Ο Δίας κυρίαρχος ανάμεσά τους μεταμορφώνεται σε κύκνο υποτάσσοντας τη Λήδα.
Μεταμορφώνεται σε χρυσή βροχή και εισχωρεί από μία χαραμάδα στη φυλακή που έκλεισε τη Δανάη ο πατέρας της, βασιλιάς Ακρίσιος.
Η τραγική ερωτική ιστορία του Ορφέα και της νύμφης Ευρυδίκης, των οποίων η αγάπη ξεπερνά τα όρια της ζωής και του θανάτου απεικονίζεται στο παρακάτω έργο.
Ο Ορφέας, προικισμένος μουσικός κατεβαίνει στα βάθη του Κάτω Κόσμου για να κερδίσει την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Δε κατάφεραν να επιστρέψουν μαζί καθώς αθέτησε τον μοναδικό όρο που του είχε θέσει ο Πλούτωνας. Λίγο πριν φτάσουν στο τέλος της διαδρομής, ο Ορφέας δεν άντεξε, παρασύρθηκε από τον έρωτά του και γύρισε πίσω να κοιτάξει αν η αγαπημένη του ακολουθούσε. Η Ευρυδίκη επέστρεψε για πάντα στον Κάτω Κόσμο και ο Ορφέας έμεινε μόνος και απαρηγόρητος παίζοντας λυπημένες μελωδίες…
Ο σφοδρός και ανεκπλήρωτος έρωτας του θεού Απόλλωνα για την νύμφη Δάφνη με έχει απασχολήσει εικαστικά κατά καιρούς. Το εν λόγω έργο δημιουργήθηκε το 1973. Έκτοτε, έχω επανέλθει με διαφορετικές εικαστικές και μορφολογικές προσεγγίσεις. Σε πρώτο πλάνο βλέπουμε τον Απόλλωνα, θεό του φωτός, προστάτη των τεχνών και της μαντείας, να παίζει κιθάρα απαρηγόρητος κάτω από το μισοφέγγαρο στην αγαπημένη του Δάφνη, της οποίας τα χαρακτηριστικά διακρίνονται στο βάθος. Η Δάφνη δεν αισθάνεται τίποτα για τον Απόλλωνα καθώς ο Έρωτας της έστειλε βέλος από μολύβι κάνοντας την καρδιά της πέτρα (μπλε χείλη, μάτια ερμητικά κλειστά).
Ο θυελλώδης έρωτας μεταξύ του Άρη, του θεού του πολέμου, και της Αφροδίτης, της θεάς του έρωτα και της ομορφιάς, αποτελεί μία από τις πιο σαγηνευτικές και ταραχώδεις σχέσεις στην ελληνική μυθολογία. Ο έρωτάς τους είναι φλογερός και παθιασμένος, τροφοδοτούμενος από μία πρωταρχική ενέργεια που ξεπερνά τα όρια της θνητής κατανόησης. Μαζί ενσαρκώνουν το παράδοξο του έρωτα και του πολέμου – δύο φαινομενικά ανόμοιες δυνάμεις που έλκονται αναπόφευκτα η μία προς την άλλη σε έναν χορό επιθυμίας και καταστροφής.
Στο έργο που ακολουθεί αναπαρίσταται η στιγμή που ο Ήφαιστος έχει πιάσει επ’ αυτοφώρω τους δύο εραστές, οι οποίοι μπλέχτηκαν στο διάφανο δίχτυ που ο ίδιος είχε στρώσει στο κρεβάτι. Για να αποδείξει τη μοιχεία κάλεσε μάρτυρες τον Δία και τους υπόλοιπους θεούς του Ολύμπου!
Στην ελληνική μυθολογία οι σάτυροι συχνά απεικονίζονται ως άτακτα και λάγνα πλάσματα του δάσους. Είναι σύντροφοι – υπηρέτες του Διονύσου, του θεού του κρασιού, της γονιμότητας και της έκστασης, και συνδέονται συχνά με το γλέντι, τη μουσική και τις αδάμαστες πτυχές της φύσης ενσαρκώνοντας μία πρωτόγονη και ανεμπόδιστη έκφραση επιθυμίας που χαρακτηρίζεται από τις ακόρεστες ορέξεις και τον ακατανίκητο πόθο τους. Συχνά, όπως στο παρακάτω έργο, απεικονίζονται να συνδέονται με νύμφες οι οποίες ενσαρκώνουν την ομορφιά και τη ζωτικότητα του φυσικού κόσμου.
Ενώ η συμπεριφορά τους μπορεί να θεωρηθεί σκανδαλώδης, ο έρωτας, για τους Σάτυρους, λειτουργεί ως μία υπενθύμιση των αρχέγονων ενστίκτων που βρίσκονται στην καρδιά της ανθρώπινης εμπειρίας και της διαρκούς δύναμης της επιθυμίας να ξεπεράσει τα όρια και να πυροδοτήσει την ψυχή.
Για το τέλος άφησα ένα πολύ αγαπημένο έργο μου, τον Κλέφτη των Ψυχών, το οποίο αναπαριστά την πιο συγκλονιστική ιστορία αγάπης αυτή του Έρωτα και της Ψυχής…
Οι έρωτες στην ελληνική μυθολογία λειτουργούν ως μία διαχρονική υπενθύμιση της αέναης δύναμης της ανθρώπινης καρδιάς. Από την κορυφή του Ολύμπου έως τα βάθη του Κάτω Κόσμου, ο έρωτας υφαίνει το δρόμο του συνδέοντας θεούς και θνητούς μέσα από το πάθος, τη λαχτάρα και τη λύτρωση.
